شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

هدف از آموزش شیشه گری بعنوان یک واحد درسی  برای شیمی علوم پایه نیازی بوده که از ابتدای پیدایش آزمایشگاههای علمی تحقیقاتی برای محققان وتکنسینها ومربیان آزمایشگاه وجود داشته و در نهایت ضروری دانستند که بعنوان یک درس تدریس گردد.با شناخت شیشه وخواص آن متخصص میتواند با انتخاب صحیح ازمایشی نتیجه بخش وباصرفه داشته باشد.جگونه؟بعضی شیشه ها با بعضی مواد شیمیائی ترکیب میشودو محقق یا تکنسین اگربدون در نظر گرفتن این موضوع واکنشی را انجام دهد به نتیجه دلخواه نخواهد رسید و مجبور میشود بارها وبارهاآنرا تکرار نماید که این  دراین درس دانشجو با انواع شیشه هائی که درآزمایشگاه سر و کار دارد و مورداستفاده آن آشنا میشود،مقداری آموزش شیشه گری میبیند و تمرین میکند ودرآخر یاد میگیرد که بتواند وسایل ابتدائی را که کسری آن موجب به تعویق افتادن کار و به هدر رفتن  مبالغی بودجه میشود با یک مشعل گاز و اکسیژن ساخته، مسئله را حل کند.به این ترتیب مقداری باورنکردنی وقت وسرمایه  صرفه جوئی می نماید.
شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار
این کارگاه با هدف آشنائی دانشجویان جهت رفع نیاز اولیه در آزمایشگاه وساخت لوازم ساده مانند لوله آزمایش,زانوئی,لوله موئینه وپرداخت لبه های تیز شیشه برگزار میگردد.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

آموزش شیشه گری مهارتی است که نیاز به تربیت دست برای چرخاندن شیشه ,هماهنگی جشم و ریه برای دمیدن در آن ,دقت در اندازه گیری با چشم برای تنظیم قطر بالون در حال دمیدن, دارد و این مهارتها فقط با تمرین جدی و راهنمائی استاد در کارگاه بصورت عملی امکان پذیرمیباشد.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

پیدایش شیشه:

شیشه در طبیعت به صورت کوارتزدر ماسه های کنار دریا ومعادن سنگ کوارتز, از دگرگونی سنگ سیلیس(sio2)که در مجاورت حرارت مرکز زمین ذوب و سپس شفاف و سرد شده وجود دارد.شیشه کوارتز که به آن درّکوهی هم میگویند در گذشته مانند الماس جزء سنگهای گرانبها بوده واز آن لوازم تزئینی درست میکردند.

تاریخچه شیشه گری:

“با توجه به اشیاء یافت شده باستانی معلوم شده از حدود ۴۰۰۰تا ۴۵۰۰ سال پیش انسان

توانسته شیشه را درکارگاه ذوب نماید واز آن مهره های تزئینی و زینتی بسازد,ولی اینکه اولین

بار کدام قوم ودر کدام منطقه به این صنعت دست یافتند مشخص نیست.انسان از زمان شناخت

ذوب شیشه بدلیل نجابت(میل ترکیبی کم)آن نسبت به فلزات, جهت نگهداری روغنهای معطروعصاره

گیاهان بکار میبرده است,هرچه علم شیشه گری رشد کرده کاربرد بیشتری در صنایع و زندگی

روزمرّه پیدا کرده است.در ایران در ناحیه خوزستان که تحت نفوذ فرهنگ بین النهرین بوده اشیای

ساخته شده با پوشش لعاب شیشه ای در حدود  ۴۰۰۰سال پیش(۲۰۰۰ق.م.)یافت شده است.”

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

آشنائی با شیشه:

ماده اصلی شیشه های مختلف اکسید سیلیسوم  sio2که بصورت  سنگ  سیلیس در طبیعت است و مواد معدنی دیگری که بیشتر اکسید یا نمکهای فلزی میباشد.

حرارت پذیری شکنندگی,میل ترکیبی با موادشیمیائی, شفافیت از خصوصیاتی است که با تغییر نسبت مواد مخلوط در آن تغییر میکند.

در اینجا ما تنها به ذکر کلی ترکیبات سه نوع شیشه که در آزمایشگاه مصرف میشود میپردازیم:

۱ کوارتز(درّکوهی): این شیشه حدود ۹۰ تا ۹۸%   سیلیس  و بقیه, نمکهای فلزی است.کوارتز امریکائی

۵/۹۶درصد سیلیس٫

۳% اکسید بور

و۵/۰%اکسید آلومینیوم(آلومینا)

در ترکیب خود دارد.

خاصیت آن حرارت پذیری زیاد (مقاومت در برابر حرارت)میباشد که میتواند تا حدود ۱۰۰۰درجه

را بدون پیدا کردن تنش تحمل نماید.برای ذوب از شعله هیدروژن واکسیژن باید استفاده شودکه

حرارت بالای ۲۰۰۰درجه سانتیگراد تولید می کند. دمای ذوب کوارتزاز۱۴۰۰  به بالااست و

از ۱۸۰۰ میتوان به آن شکل داد . دمای تنش گیری کوارتز حدود ۱۰۵۰-۱۲۰۰درجه می باشد.

۲- بوروسیلیکات(پیرکس) : حدود ۷۰ تا۷۵%   سیلیس  و۲۵تا۳۰% بقیه نمکهای فلزی میباشد.

مواد ترکیب شده در آن عبارت است از:سیلیس(sio2) 3/74درصد.

اکسید بوریک(B2o3)17 درصد.

آلومینا(Al2o3)2درصد.

اکسید سدیم(Na2o)5/4درصد.

اکسید پتاسیم(K2O )2درصد.

اکسید کلسیم(Cao)2/0درصد میباشد.

دمای حرارت  قابل اطمینان حدود ۴۰۰ الی۵۰۰ درجه در صورت داشتن مایع درون ان است یعنی اگر خشک آن را روی شعله بگیریم مسلماٌ تنش پیدا کرده و میشکند,  مگر اینکه به آرامی خنک شود.دمای ذوب آن ۸۰۰تا۱۴۰۰درجه میباشد.

دمای تنش گیری

پیرکس حدود,۵۷۰ تا۵۵۰ درجه می باشد. با توجه به اینکه اکثر شیشه های آزمایشگاه پیرکس میباشد, ما در کارگاه شیشه گری هم به این دلیل هم بدلیل اینکه روانی(سیالیت)ان کمتر از قلیائی است و تنش کمترپیدا میکنداز این نوع شیشه برای آموزش استفاده میکنیم.

۳- قلیائی(سودائی): حدود ۴۰ تا ۶۰%   سیلیس  و۴۰تا۶۰% بقیه,نمک های فلزی میباشد.

مقدار مواد تشکیل دهنده شیشه قلیائی بشرح زیر است:

سیلیس (sio2) 60 درصد

اکسید آلومینیوم(Al2o3)6/2درصد

آهک(cao)7/5درصد

اکسید منیزیم(Mgo)9/2درصد

اکسید پتاسیم(K2o )2/1 درصد

اکسیدسدیم (Na2o )3/26درصد

اندیدریدبوریک (B2 o3 )5/0 درصد۳/۲۶

این شیشه با توجه به اکسید سدیم زیادی که دارد بیشتر با مواد شیمیائی ترکیب و  PH آنها را تغییر میدهد,برای نگهداری طولانی مدت مواد مناسب نیست.در آزمایشگاه بیشتر برای ظروف اندازه گیری مانند پیپت وبورت  بکار برده میشود.مقاومت در مقابل تغییرات نا گهانی دما(شوک حرارتی)دا منه ای ازتغییرات دمامیباشد که شیشه با ضخامت                ( ( thickness متوسط،براثر سرد شدن ناگهانی نمیشکند. دمای تنش گیری حدود ۴۰۰تا ۴۵۰درجه میباشد.دمای ذوب درحدود ۵۶۰تا۹۰۰ درجه است

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه گری

نمکهای فلزی مانند :سدیم, پتاسیم , آلومینیوم,آهن ,کبالت,کلسیم و نمکهای دیگر می باشند. که هر کدام به منظور خاصی در ترکیبات شیشه مورد مصرف میباشند.

تنش (stress) :   وقتی که به یک جسم جامد  بطور موضعی حرارت میدهیم مولکولهای آن  به جنبش در میایند وجا بجا میشوند ولی پس از سرد شدن فرصت برگشت به جای خود را پیدا نمیکنند , در اینصورت جای بیشتری اشغال و به بقیه جسم فشار میاورند این حالت را تنش میگویند.

تنش گیری (annealing): عبارت است از حرارت دادن جسم تا دمای قبل از ذوب که برای شیشه های مختلف در بالاگفته شده است و سپس به آرامی خنک  کردن آن.

آموزش عملی

همانطور که قبلا گفته شدآموزش شیشه گری مهارتی است که نیاز به تربیت دست ریه وچشم برای انجام شیشه گری  دارد

برش شیشه:لوله های شیشه ای بصورت شاخه های۵/۱متری میباشند که بایدمقدار مورد احتیاج را از ان جدا کرد برای برش از الماس مخصوص لوله که تیغه فولادی با لبه تیز شده است استفاده میکنیم.روش بریدن در کارگاه اموزش داده خواهد شد.

ابزار اندازه گیری طول لوله متر فلزی است که همه با آن آشنائی دارید.

ابزار اندازه گیری قطر لوله کولیس ورنیه است که با دقت مندرج در روی انتهای حط کش درج شده تا صدم میلیمترفطر خارجی،قطرداخلی وضخامت لوله را میتوان اندازه کیری کرد.ورنیه را به اینترتیب درجه بندی می کنند:۴۹میلیمتر را به ۵۰ قسمت مساوی تقسیم می کنند.در این صورت هر خط ۰۲/۰میلیمتررا نشان میدهد.شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

یا۹میلیمتر را به ده قسمت مساوی تقسیم می کنند،هر قسمت ۱/۰میلیمتر را نشان خواهد داد.باطرزکارآن در کارگاه آموزش خواهید دید.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

روش گرفتن لوله با دست چپ

لوله را از وسط دردست چپ  درمشت طوری میگیریم که پشت دست رو به بالا و انگشتان رو به میز باشد ، لبه ایکه باید حرارت بخورد طرف شعله و طرف بسته لوله سمت انگشت کوچک قرار داشته باشد . هر کدام از انگشتان باید به وظیفه خود را که از مغزفرمان میگیرد مستقل از انگشتان دیگر بدرستی عمل کنند.

انگشت شست و سبابه(نشانه)لوله را حدود ۳/۱ (یک سوم) پیرامون یا محیط لوله میچرخاند.

انگشت سوم و چهارم حائل لوله هستند ولی شیشه رامحکم نگاه نمیدارند،انگشت کوچک  باید تمام وزن لوله را تحمل نماید و دخالتی در چرخاندن لوله نمی نماید.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

روش گرفتن لوله با دست راست

گرفتن لوله با دست راست برعکس دست چپ است، بدین ترتیب که پشت دست رو به میز و کف دست رو به بالا  می باشد.چرخانیدن شیشه در دو حالت قبل از جوش و بعداز جوش متفاوت است.

حالت قبل از جوش:لوله را روی ۴ انگشت گرفته و با انگشت شصت آنرا حد اقل ۲۷۰درجه میچرخانیم،تا دور تادور لبه لوله حرارت دیده ویکنواخت ذوب شود.

حالت بعد از جوش: لوله را بین سه انگشت شست و سبابه وانگشت میانی گرفته وانگشت چهارم را قدری خم کرده بطوری که اززیر لوله راروی ناخن حائل شده و از بالا پائین

بطرف داخل دست برگشته و لوله روی ناخن جهارم تکیه میکند انگشت کوجک محکم به کنار انگشت جهارم جسبیده و به نگه داشتن لوله کمک میکندتنها شست و سبابه لوله را میجرخانند.شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

البته همه توضیحات رادرکارگاه بطورعملی تمرین خواهید کرد.

آنچه باید در رفتار با شیشه های آزمایشگاهی بدانید

شیشه بدلیل غیرانعطاف پذیری،در مقابل عصبانیت و بیدقتی شما که نسبت به آن داشته باشید

واکنش نشان داده ترک برداشته و میشکند پس با آرامش و حواس جمع از آن استفاده نمائید.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه گری

وقتی که شیشه را روی میز میگذاریدو یا کشو ظروف شیشه ای را باز میکنیدباید بارامی اینکار را بکنید.

اگر از وسیله رداژ دار(سرسمبادهای)و یا شیردار استفاده میکنیداولاٌ سایز رداژها یا مغزی و پوسته شیر

هم سایزباشد.دوماٌ قبل از استفاده با کمی روغن سیلیکون انها را چرب نموده که دراثرچرخش درون

یکدیگرخش نیفتند خش باعث نشت بخارو مایعات در اتصالات سمباده ای میشود،باصطلاح از آب بندی

خارج میشوند.شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه گری

از دیگر خطراتی که برای شیشه وجوددارد تنش (استرس است)تنش در شیشه در اثر حرارت یا ضربه بوجود میاید،اگر ظرف را حرارت دهیم و بلا فاصله روی میز سرد قرار دهیم اختلاف دما باعث انقباض شیشه شده در حالی که قسمت های دیگر گرم و منبسط است وامکان شکست ان زیاد میشود. برای چاره باید ظرف داغ راروی صفحهای عایق یا چوبی که بعضا دارای سوراخ حهت بالنهای ته گرداست،قرارداد.عایق بودن سطح تماس باعث انتقال حرارت آرام تر میگردد.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

شیشه های شکسته دارای لبه های بسیار تیزی است، پس هرگزنباید بادست جمع آوری شوند.لوازمی که قسمتی از ان  شکسته نیز باید سریع تعمیر شده یا تیزی ان گرفته شودتااز خطرزخمی شدن مصون مانیم.اگر وسیلهای باید تعمیر شود حتما تمیز و عاری از مواد شیمیایی گردند چون دراثر حرارت بخار شده وباعث مسمومیت یا ضایعاتی مانند سرطان و امراض دیگر میشود.

شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار

تمیز کردن شیشه ها و فیلتر ها

ادوات شیشه ای که با شستن پاک نمیشوندبا حلالهای زیر پاک خواهند شد

چربی وگریس:تتراکلرید کربن((ccl4یا یک حلال آلی دیگر

آلبومن (CLH) : اسیدهیدروکلریدریک

مواد آلی:خواباندن ادوات بمدت ۱۲ساعت در اسیدسولفوریک غلیظ ( H2SO4 ) وکمی نیترات پتاسیم ( KNO3 ) وپرکلرات وسپس آب کشیدن کامل آنها

اکسیدمس (CUO ) ولکه های آهن (Fe): اسید کلرهیدریک همراه کلرات پتاسیم

سولفات باریم: اسیدسولفوریک غلیظ وداغ

بقایای جیوه (Hg) : اسید نیتریک داغ وغلیظ

سولفیت جیوه: تیزاب سلطانی داغ

کلرید نقره (AgCl): هیپوسولفیت سدیم (NaSo3)

نکته: برای پرداخت لبه شیشه شکسته مشعل گاز و اکسیژن(هواٰگاز) نیاز است و  شعله آزمایشگاهی حرارت لازم برای ذوب پیرکس را ندارد.تنها میتواند شیشه های قلیائی را نرم کند.

Summary
Review Date
Reviewed Item
شیشه گری،آموزش شیشه گری،شیشه کاری،ساخت شیشه،مدرک شیشه گری،هنرشیشه،شیشه دست ساز،کار
Author Rating
51star1star1star1star1star
image_pdfimage_print